8 Takipçi | 19 Takip
Kategorilerim
Diğer İçeriklerim (424)
Tüm içeriklerim
Takipçilerim (8)
28 12 2007

İşgallere Karşı Tepkileri

İşgallere Karşı Tepkileri

Azınlıkların Tepkileri

1.      Rumlar: İşgalleri desteklemişlerdir. Çünkü İstanbul, İzmir, Doğu Trakya ve Doğu Karadeniz’de idealleri olan devletleri kurmaktır. Bu amaçla Mavr-i Mira, Pontus Rum derneklerini kurdular.

2.      Ermeniler: Onlarda işgalleri desteklemişlerdir. Doğu Anadolu’da Ermeni devleti kurmayı amaçlamışlardır. Bu amaçla Hınçak ve Taşnak derneklerini kurdular.

3.      Araplar: Paris Barış Konferansında bile Osmanlılardan ayrılmak istediklerini savunmuşlardır.

4.      Yahudiler: Filistin topraklarında bağımsız İsrail’i kurmayı amaçladıkları için olumlu-olumsuz bir görüş belirtmemişlerdir.

Türklerin Tepkileri (Müdafaa-i Hukuk Dernekleri kurulmuştur) Özellikleri:

Ø      İşgallerin haksızlığını dünyaya duyurmak Anadolu’nun bir Türk yurdu olduğunu tüm dünyaya yaymak istemişlerdir. İlk kurulan örgüt, Trakya Paşa Eli’dir.

Ø      Silahlı direniş örgütü değildir. Yereldir. Saltanata, halifeye bağlıdırlar.

15 Mayıs 1919 İzmir’in işgali ile Kuvay-ı Milliye (ulusal güçlere) dönüştüler. Silahlı direniş örgütleridir. Yereldirler. Gerilla taktiğiyle savaştılar. Cephe savaşı yapmadılar. İşgalleri geciktirdiler, oyaladılar. Kuvay-i  Milliye’nin en başarılı olduğu yerler Urfa – Antep – Maraş.

1.      Amiral Bristol Raporu: (Amerika) Batı Anadolu’nun Yunan işgalinin haklılığını araştırmıştır. Sonuçta bu raporda; Batı Anadolu’da Türklerin fazla olduğuna karar vermişlerdir bu işgali haksız bulmuşlardır. Batı Anadolu’daki katliamlarının sorumlusunu Yunanlılar olarak belirtmiştir. Türk milli mücadelesinin haklılığını ilk kez bu raporla belirtilmiştir.

2.      Harbourd Raporu: (İngiliz) Doğu Anadolu’daki işgalleri haksız olduğunu bu bölgede Türk nüfusunun fazla olduğunu belirtmiştir. İşgalin haksız olduğuna karar verir.

Dip Not: Bu bölgelerde Türk nüfusunun fazla olması demek o bölgede yaşayan insanların Müslüman ağırlıkta olduğunu belirtir. Osmanlı devletinde Müslüman olan herkese Türk kimliğiyle bakılmaktadır.

M. Kemal Paşa’nın Olayları Değerlendirmesi

            1. Dünya savaşı başladığı zaman Mustafa Kemal Sofya Ataşesi olarak görev yapıyordu. Bürokratik bir görevdir. Savaş bittiği zaman ise Şam’ın kuzeyinde (Yıldırım Ordular komutanı) savaşıyordu. Mondros Ateşkes ant. imzalanırken ise, ilk aşamada Mondros hükümlerine uyar. O dönemde de Vahdettin padişah Damat Ferit de sadrazam görevinde. Vahdettin M. Kemal’i 9. Ordu Müfettişliğine atar. Nedeni ise; Doğu Karadeniz’de güvenlik sorunları var. İtilaf devletleri Doğu Karadeniz’deki durumdan rahatsız ve buradaki karışıklık devam ederse işgal edeceğine İstanbul Hükümetine belirtir. İstanbul Hükümeti bu durumda M. Kemal’i 9. Ordu Müfettişliği göreviyle o bölgeye atar. 9. Ordu Müfettişliğinin olağan üstü yetkileri var. (15 Mayısta İzmir’i Yunanlılar işgal ediyor ve Kuvay-i Milliye oluşmaya başlıyor).  Samsuna gelen M. Kemal o bölgede İngilizlerin cirit attığını görünce Havzaya geçer ve o bölgede bir genelge yayınlar 3 Haziran 1919 bu genelgenin amacı: Milli bilinci uyandırmaktır. Silahlı direnişten söz edilmez, hazırlık bildirgesidir. Tüm yurttaki Valilere telgraf çekerek İzmir’in işgali her yerde şiddetli protestolarla mitinglerle kınanmalıdır. Bunun nedeni ise; halkı işgallere karşı bilinçlendirmek, ulusal bilinç yaratmak için. Mondros ateşkesine uyulmamasına ordunun terhis edilmemesine istemiştir. İngilizlerde M. Kemal’in İstanbul’a geri çağırılmasını istemektedir. M. Kemal 9. Ordu Müfettişliğinden istifa eder. Yunanlılar ise; İzmir’den sonra Aydın ve Manisa’yı işgal ederler.

Amasya Genelgesi (22 Haziran 1919)

Ø      M. Kemal, Ali Fuat, Rauf Bey, Refet Bey ve Kazım Karabekir Paşa’nın imzalarıyla yayımlanmıştır.

Ø      Kurtuluş savaşının gerekçesini, amaç ve yöntemini belirler.

Ø      Gerekçesi; vatanın bütünlüğü, ulusun bağımsızlığı tehlikededir. İstanbul hükümeti ulus adına yüklendiği görevi yerine getirmemektedir.

Ø      Amacı; ulusun istiklalini ulusun azim ve kararını kurtaracaktır. Bu ifade ile genelgenin hem işgalci emperyalist güçlere hem de İstanbul Hükümetine başkaldırı niteliğinde olduğunun kanıtıdır. Ulusal Egemenlik ilk kez dile getirilir. Milli (ulusal güçler) etkin, Milli iradeyi egemen kılmak esastır.

Ø      Yöntem; Vatanın güvenli olduğu yer olan Sivas’ta ulusal bir kongre toplanmalıdır. Ermeni tehdidine karşı öncelikle Erzurum’da bölgesel bir kongre yapılmalıdır (doğu illerinin temsil edileceği bir kongre). Her sancaktan halkın güvenini kazanmış Müdafaa-i Hukuk derneklerinin seçeceği üç kişi gizlice yola çıkarılmalıdır.

Ø      Bir ihtilal bildirisidir, padişaha ve İstanbul hükümetine başkaldırıdır, vatanın kurtarılması çağrısı yapılmıştır.

Ø      Bütün ulusal dernekler bu genelgeyle birleştirilmemiştir. Bütün ulusal dernekler Pozantı kongresiyle birleştirilmiştir.

Özellikleri:

Ø      İhtilalci bir genelgedir. (Başkaldırı hareketinin başlangıcı sinyalidir)

Ø      Ayrıca Türk tarihinde ilk kezUlusal Egemenlik” ilkesine gidiş fikri ortaya çıkmıştır.

Ø      M. Kemal askerlik görevinden istifa eder. Kongreden sonra.

Ø      Milliyetçilik, bağımsızlık, milli birlik ve beraberlik, ulus egemenliği fikirlerine değinildi.

Ø      En önemli özelliği olarak, ulusal bir savaşın gerekli olduğunun belirtilmesini söyleyebiliriz.

İşgallere karşı Anadolu’da diğer direnişler:

Ø      Trakya Paşaeli Müdafaa-i Heyet-i Osmaniye: Rumlara karşı Doğu Trakya’da kurulmuştur. İlk milli cemiyettir. Silahlı direniş ön görmemesine rağmen bağımsız bir Türk Devleti kurmayı amaçlamıştır.

Ø      Vilayet-i Şarkiye Müdafaa-i Hukuk-i Milliye: Doğuda Ermenilere karşı kurulmuştur.

Ø      İzmir Müdafaa-i Hukuk-i Milliye: Yunanlılara karşı kurulmuş olup, Büyük İzmir Kongresinde ilk kez “Redd-i İlhak” (birleşme) düşüncesi belirmiştir. İzmir’in işgal gecesi 14 Mayısta Redd-i İlhak cemiyetine dönüşmüştür.

Dip Notlar: Kurtuluş savaşının ilk cephesi Fransızlara karşı Mersin – Tarsus – Osmaniye çevresinde halk mücadelesi şeklinde başlamıştır. Kuvay-i Milliye’nin ilk kurulduğu yer Alaşehir’dir. İlk kongre Kars İslam Şurası’dır Ermenilere karşı kurulmuştur. 29. ve son kongre Pozantı kongresidir bu kongre ile ulusal derneklerin birleşme kararı tamamlanmıştır. Batı Anadolu’daki ilk mücadele Yunanlılara karşı Ayvalık’ta başlamıştır. Kuvay-i Milliye’nin tarafından sürdürülen mücadelenin en yoğunlaştığı yer Batı Anadolu’dur.

Ulusal (Milli) Kongreler

Milli kongre ve Sivas kongreleridir. Bu kongreler her bakımından ulusaldır. Milli Kongre ilk ulusal kongredir. İstanbul’da göz hekimliği yapan Esat Paşa tarafından düzenlenmiştir. Kongre kararlarına baktığımız zaman;

Ø      Yurdun savunulması için bütün ulusal güçlerin toplanmasını

Ø      Osmanlı devletinin Milletler Cemiyetine alınmasını sağlamak

Ø      Türklerin uğradığı haksızlıkları tüm dünyaya duyurmak kararları alınmıştır.

            Bu kongre sonuç olarak başarılı olamamıştır sebebi ise; işgal güçlerin İstanbul’da çok rahat bir şekilde hareket edebilmelidir.

Bölgesel Kongreler: Erzurum kongresi (toplanma biçimiyle bölgesel, aldığı kararlar ise ulusal bir kongredir). Alaşehir ve Balıkesir kongreler ise; her bakımından bölgeseldir. Bu kongreler ile Kuvay-i Milliye’ye yardım kararı alınmıştır. Alaşehir, Balıkesir, Nazilli, Kars, Ardahan, Edirne gibi kongreler ulusal bir hedef yoktur bölgesel kongrelerdir.

Bu kongrelerin amaçları: Kuvay-i Milliye’nin sevk ve idaresini sağlamak, ihtiyaçlarını karşılamak. Batı Anadolu Kuvay-i Milliye ile ilgilenirler. Bütün kongreler padişaha ve hilafete bağlıdırlar. Alaşehir kongresinde gerektiğinde Yunanlılara karşı itilaf devletlerinden birinden yardımının istenebileceği karar alınmıştır. Dip Not: M. Kemal sadece Erzurum ve Sivas kongrelerine katıldı.

 

 

 

 

 

3917
0
0
Yorum Yaz